معمولاً وقتی سرمایهگذاری میکنید، سهام و اوراق بهادار رو خرید و فروش میکنید و معامله میکنید، مبلغ ثابتی برای سرمایهگذاری در اختیار دارین و فقط میتونین با همان مبلغ کار کنید.
اما اگه نوع خاصی از حساب معاملاتی به نام «حساب مارجین» داشته باشین، میتونین از پول خود برای قرض گرفتن وجوه اضافی استفاده کنید که به شما این امکان رو میده بیش از مقدار سرمایه شخصیتان خرید کنید.
معمولاً وقتی سرمایهگذاری میکنید، سهام و اوراق بهادار رو خرید و فروش میکنید و معامله میکنید، مبلغ ثابتی برای سرمایهگذاری در اختیار دارین و فقط میتونین با همان مبلغ کار کنید.
اما اگه نوع خاصی از حساب معاملاتی به نام «حساب مارجین» داشته باشین، میتونین از پول خود برای قرض گرفتن وجوه اضافی استفاده کنید که به شما این امکان رو میده بیش از مقدار سرمایه شخصیتان خرید کنید.
در اصل، پولی که در حساب مارجین خود دارید به عنوان وثیقه عمل میکنه، بروکر به شما پول بیشتری قرض میده و شما اون رو با نرخ بهره توافق شده باز پرداخت میکنین.
معاملات مارجین چیست؟
معاملات مارجین به زبان ساده یک گزینه معاملاتیه که به افراد اجازه میده با استفاده از اهرم با سرمایهای بیشتر از چیزی که در اختیار دارن، معامله کنن. سرمایهگذار یا معاملهگر، اول پول خودش رو در یک حساب بروکری ویژه به نام «حساب مارجین» واریز میکنه، بعد بروکر به او پول بیشتری قرض میده که میتونه از اون برای سرمایهگذاری و معامله استفاده کنه.
بهعنوان مثال، اگه شما یک حساب مارجین داشته باشید که نیاز به ۶۰٪ مارجین داره و بخواهید با ۱۰,۰۰۰ دلار معامله کنید، سهم نقدی یا وثیقه ای شما ۶,۰۰۰ دلار خواهد بود و ۴,۰۰۰ دلار باقی مونده رو بروکر به شما تأمین میکنه.
سرمایهگذاران و معاملهگران به طور خودکار حساب مارجین ندارن. این یک نوع خاص از معاملاته که باید به صورت اختیاری فعال بشه. بنابراین اگه در حال حاضر قصد معامله با مارجین رو ندارین، نگران نباشید، اگه درخواست و اجازه ایجاد حساب مارجین نداده باشید، این گزینه برای شما فعال نیست!
معاملات مارجین چگونه کار میکند؟
معاملات مارجین در فارکس مقدار پولی که برای سرمایهگذاری در اختیار دارین رو افزایش میده، بنابراین میزان سود (یا ضرر) شما نیز به همون نسبت بیشتر میشه.
فرض کنیم که شما ۶,۰۰۰ دلار برای معامله دارید، طبق مثال قبلی، و ۴,۰۰۰ دلار هم از طریق مارجین قرض میگیرید. در مجموع، ۱۰,۰۰۰ دلار برای معامله در اختیار دارید.
اگه اوضاع خوب پیش بره و معامله به نفع شما باشه، شما ۱۰,۰۰۰ دلار سرمایه گذاری می کنید و ۱۰٪ سود میبرید.
در این حالت، نه تنها ۶۰۰ دلار روی پول خودتون سود میکنید، بلکه ۴۰۰ دلار هم روی پولی که عملاً به صورت مارجین قرض گرفتین، سود خواهید داشت. بنابراین، به شرطی که بهرهای که بروکر از شما میگیره پایین باشه، تقریباً ۴۰٪ بیشتر از حالتی که فقط با پول خودتان معامله میکردین، سود میکنید.
این همون مزیت بزرگ معاملات مارجین هست. اما این روش، یک شمشیر دو لبه هست.
اگه با همین شرایط، در معامله ۱۰٪ ضرر کنید، نه تنها ۶۰۰ دلار از پول خودتون رو از دست میدین، بلکه ۴۰۰ دلار از پول قرضی بروکر رو هم ضرر میکنین. بنابراین، نه تنها باید بهره پرداخت کنید، بلکه باید زیان معامله رو هم جبران کنید.
کاملاً واضحه که همه امیدوارن سناریوی سودآور رخ بده، اما باید به یاد داشت که این نوع معاملات همیشه با درجهای از ریسک و شانس همراه هستن. میتونین بر اساس تحلیل و دانش خود پیشبینی کنید، و اگه اوضاع خوب پیش بره، ممکنه سود زیادی ببرید. اما اگه شرایط برخلاف انتظار پیش بره، میتونین خیلی سریع دچار ضررهای سنگین بشین.
کال مارجین: مارجین نگهداری در مقابل مارجین اولیه
الزامات مارجین نگهداری یکی از جنبههای مهم مدیریت ریسک در معاملات مارجین هست که معاملهگران باید به خوبی اون رو درک کنند. مارجین نگهداری به حداقل موجودی سرمایه (اکوییتی) در حساب مارجین گفته میشه که باید حفظ بشه تا موقعیتهای اهرمی فعلی همچنان باز بمونن.
مارجین نگهداری به صورت درصدی از مارجین اولیه محاسبه میشه که معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ درصد است. برای مثال، اگه مارجین اولیه برای باز کردن موقعیتی به ارزش ۱۰,۰۰۰ دلار معادل ۲,۰۰۰ دلار باشه، مارجین نگهداری ممکنه ۲۵ درصد از اون، یعنی ۵۰۰ دلار باشه.
تفاوت اصلی بین مارجین اولیه و مارجین نگهداری اینه که مارجین اولیه مبلغیه که برای ورود به یک موقعیت اهرمی لازمه، در حالیکه مارجین نگهداری میزان پایین تری هست که برای باز نگه داشتن اون موقعیت باید حفظ بشه.
اگه موجودی سرمایه در حساب به کمتر از سطح مارجین نگهداری برسه، بروکر کال مارجین صادر میکنه و از معاملهگر میخواد که وجوه بیشتری واریز کنه یا داراییهایی رو بفروشه تا حداقل مورد نیاز رو تأمین کنه.
خطر اصلی اینه که با نوسانات بازار، ارزش سرمایه میتونه بدون هشدار قبلی به زیر سطح مارجین نگهداری برسه و باعث صدور کال مارجین کوتاه مدت بشه. بنابراین، پایش مداوم موجودی مارجین اهمیت بالایی داره تا از غافلگیر شدن جلوگیری بشه.
نکته مهم دیگه اینه که الزامات مارجین نگهداری در بین بروکرها و انواع اوراق بهادار متفاوته. به عنوان مثال، مارجین نگهداری روی سهام ممکنه ۲۵ درصد باشه، اما برای کالاهای پرنوسان میتونه تا ۳۰ درصد افزایش پیدا کنه. معاملهگران باید سیاستهای مارجین مشخص بروکر خود را به خوبی بشناسن.
به طور خلاصه، درک سازوکار مارجین نگهداری و کال مارجین از عوامل حیاتی در مدیریت ریسک هستن که معاملهگران باید اون رو در استراتژیها و رویکرد مدیریت ریسک خود هنگام معاملات مارجین لحاظ کنن. واریز وجوه بیشتر یا بستن موقعیتها ممکنه برای پاسخ به کال مارجین و جلوگیری از تسویه اجباری ضروری باشه، چرا که الزامات نگهداری به منظور محافظت از منافع هر دو طرف، یعنی معاملهگر و بروکر، طراحی شدند.
چگونه سطح مارجین امن خود را محاسبه کنیم؟
در اینجا مراحل محاسبه سطح مارجین امن آورده شده:
1. ارزش کل سرمایه حساب خودتون رو مشخص کنید. این شامل مجموع موجودی نقدی و ارزش اوراق بهادار در حساب معاملاتی شماست.
2. مارجین استفاده شده رو محاسبه کنید. این همون مبلغیه که برای حفظ موقعیتهای باز شما به کار گرفته شده.
3. مارجین استفاده شده رو از سرمایه حساب کم کنید تا مارجین آزاد به دست ییاد. این مبلغیه که بعد از کسر مارجین مورد استفاده، باقی میمونه.
4. مارجین آزاد رو بر مارجین استفاده شده تقسیم کرده و حاصل رو در ۱۰۰ ضرب کنید تا سطح مارجین به صورت درصدی به دست بیاد.
برای مثال:
سرمایه حساب: ۱۰,۰۰۰ دلار
مارجین استفاده شده: ۱,۰۰۰ دلار
مارجین آزاد: ۱۰,۰۰۰ – ۱,۰۰۰ = ۹,۰۰۰ دلار
سطح مارجین: (۹,۰۰۰ ÷ ۱,۰۰۰) × ۱۰۰ = ۹۰۰٪
به طور کلی، سطح مارجین امن حداقل بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصد در نظر گرفته میشه. یعنی شما باید ۱.۵ تا ۲ برابر سرمایه بیشتر نسبت به مارجین استفاده شده داشته باشید. سطح مارجین خودتون رو به طور منظم محاسبه کنید تا مطمئن بشین مارجین امن کافی دارید و از کال مارجین جلوگیری کنید. همچنین در صورتی که سطح مارجین بیش از حد کاهش یافت، اندازه پوزیشنهای خودتون رو کاهش بدین.
مزایا و معایب معاملات مارجین
سرمایهگذاری در هر زمینهای دارای ریسکه، اما برخی انواع سرمایه گذاری کمی پرریسک تر هستن. معاملات مارجین قطعاً در این دسته دوم قرار میگیره و به هیچ وجه برای افرادی که به دنبال مکانهای امن و پایدار برای نگهداری پول خود با رشد متوسط در طول زمان هستند، مناسب نیست.
اما اگه سرمایه لازم رو در اختیار دارید و مشاوره و آموزش مناسب دریافت کنید، میتونه بسیار سریع و سودآور باشه. در ادامه، برخی از مهمترین مزایا و معایب یا بهتره بگیم ریسکهای معاملات مارجین آورده شده تا بتونید تصمیمات آگاهانهتری بگیرید و پرسشهای درستی مطرح کنید!
مزایای معاملات مارجین
معاملات مارجین راهی عالی برای کسب سود هست، البته اگه سرمایه لازم، مهارت تصمیمگیری درست و کمی شانس داشته باشید.
سایر مزایای اون عبارتند از:
🔸شما سرمایه بیشتری برای معامله در اختیار دارین، به این معنی که وقتی معاملات موفق باشن، سود شما میتونه به مراتب بیشتر بشه.
🔸معاملات مارجین به شما امکان میده موقعیتهای فروش استقراضی (Short) باز کنید، یعنی سهامی رو وقتی قیمتش بالاست میفروشین و بعداً اون رو با قیمت پایینتر میخرین و از این اختلاف سود میبرین.
🔸حساب مارجین، منبع اعتباری راحت و از پیش تأیید شده برای معاملات شما فراهم میکنه. بعد از راهاندازی، فقط کافیه اون رو حفظ کنید و هر زمان که بخواین، میتونین از اون استفاده کنید.
🔸اگه قبلاً مقدار زیادی از یک نوع سهام دارید، میتونین از اون بهعنوان وثیقه در حساب مارجین استفاده کرده و از اعتبار بدست آمده برای تنوع بخشی به سبد سرمایهگذاری خود بهره ببرید.
🔸حسابهای مارجین معمولاً نرخ بهره پایین دارن و گزینههای بازپرداخت انعطاف پذیری ارائه میدن.
🔸همچنین ممکنه استفاده از حساب مارجین مزایای مالیاتی داشته باشه، ولی برای اطمینان باید با یک کارشناس مالیاتی درباره شرایط خاص خود مشورت کنید.
ریسکهای معاملات مارجین
آیا تا حالا شنیدین که میگن «ریسک بالا، پاداش بالا»؟ خب، در معاملات مارجین قطعاً میتونین پاداشهای بزرگی کسب کنید، اما در عین حال ریسکهایی وجود داره که باید از اونها آگاه باشین.
این ریسک ها شامل موارد زیر است:
🔸ممکنه پول خودتون رو سریع تر از دست بدین. چون در معاملات مارجین، نهتنها روی سرمایه خودتون ضرر میکنین، بلکه روی پولی که قرض گرفتهاید هم زیان میبینین. بنابراین وقتی اوضاع بد پیش بره، سرمایتون میتونه خیلی سریعتر کاهش پیدا کنه.
🔸ناتوانی در پاسخ به کال مارجین. اگه بروکر شما تشخیص بده که بیش از حد ضرر کردین، ممکنه در هر لحظه کال مارجین صادر کنه. اگه نتونین سریعاً پول بیشتری به حسابتان واریز کنید، بروکر میتونه بدون اجازه شما سهام و سرمایه گذاریتون رو بفروشه تا موجودی حساب رو به حداقل لازم برسونه
البته هیچ کس دوست نداره به سناریوهای منفی فکر کنه، اما زمان بررسی این نوع معاملات، مهمه که این احتمالات رو در نظر داشته باشید.
نکات معاملات مارجین
اگه معاملات مارجین کمی شبیه قمار با پول دیگران به نظر میرسه، چندان هم اشتباه نمیکنید! البته میزان ریسک اون به اندازه قمار نیست و همیشه بروکر برنده نیست، اما وقتی از این روش استفاده میکنین، قطعاً شانس و ریسک بیشتری رو وارد سرمایهگذاریهای خود میکنین.
البته چند راه وجود داره که میتونین ریسک خودتون رو کم کنید، از جمله:
🔸تا حد امکان نقدینگی یا سرمایه اضافه در حسابتون نگه دارین تا احتمال دریافت کال مارجین رو کاهش بدین.
🔸تنوع، تنوع، تنوع! باید حساب خودتون رو طوری تنظیم کنید که در برابر نوسانات بازار مقاوم باشه؛ یعنی در بخشهای مختلف سرمایهگذاری کنید تا ریسک شما پخش بشه. این معادل سرمایهگذاری همون ضرب المثل معروفه که میگه: همه تخممرغ های خودت رو در یک سبد نذار!
🔸درک کنید که بازارها ذاتاً نوسان دارند. کمی بالا و پایینشدن طبیعی است، بنابراین با اولین نشانههای نوسانهای کوچک دچار وحشت نشین.
🔸همیشه روی اوراقی سرمایهگذاری کنید که سودشون بیشتر از بهره وام شما باشه. اگه نتونین این هزینه رو جبران کنید، حتی اگه در معاملات ضرر نکنید، باز هم در واقع ضرر کردین، که در عمل فرقی با باخت نداره.
🔸هرگز پولی رو که توانایی از دست دادن اون رو ندارید به خطر نندازین.
🔸برای خودتون یک سطح حداقل سرمایهگذاری شخصی تعیین کنید. وقتی اوضاع خیلی داغ شد، از بازار خارج بشین. بهتره از یک ضرر کوچک درس بگیرید تا اینکه همه سرمایه خودتونرو در تلاش برای مقابله با بازار از دست بدین.
🔸بهره وامهای خودتون رو تا حد امکان زودتر پرداخت کنید. سود مرکب دوست شماست وقتی سرمایهتون رشد میکنه، اما دشمن شماست وقتی بهره روی بدهیهایتان جمع میشه!
🔸اگه نمیدونین چیکار میکنین، با کسی مشورت کنید که میدونه. مگه اینکه پول زیادی داشته باشید که بتونین با اون قمار کنید (و احتمالاً از دستش بدین)، در غیر این صورت همیشه بهتره زمان شروع، از یک مشاور حرفهای کمک بگیرید.
مثال حساب مارجین
حسابهای مارجین انواع مختلفی دارن، اما همگی بر اساس ساختار و اصطلاحات پایهای یکسانی کار میکنن.
اول از همه، حداقل سرمایهگذاری وجود داره. این کمترین مبلغیه که باید از سرمایه شخصی خودتون وارد کنید تا بتونین یک حساب مارجین باز کنید. سپس، نرخ مارجین مطرحه. این همون بهرهای هست که بروکر مارجین بابت پولی که به شما برای معامله قرض میده، از شما دریافت میکنه. در اکثر موارد، هر چه مبلغ بیشتری در حسابتون داشته باشین، نرخ مارجین پایین تری براتون اعمال خواهد شد.
بهره (یا نرخ مارجین) به صورت روزانه محاسبه میشه و بروکر مارجین از پولی که به شما وام میده تا باهاش معامله کنید، از شما دریافت میکنه و باید به طور ماهانه بازپرداخت بشه. البته این بهره میتونه سریعاً جمع بشه، پس بهتره اون رو هر چه زودتر پرداخت کنید.
در نهایت، کارمزدهای مختلفی وجود داره. برخی از این کارمزد ها رو خود بروکر از شما دریافت میکنه، مثل کارمزد فروش استقراضی. برخی دیگه هزینههایی هستن که توسط بورس، نهادهای نظارتی و سازمان های دیگه تعیین میشن و معمولاً مستقیماً از طرف اون نهادها به سرمایه گذار منتقل میشن. همچنین کارمزدهایی برای واریز، برداشت و سایر اقدامات در حسابتون وجود داره.
اگه در معاملات مارجین تازهکار هستید، حتماً قبل از شروع، تمام جزئیات رو از بروکر خود بپرسید و اگه در مورد چیزی مطمئن نیستید، از پرسیدن نترسید.
خلاصه
معاملات مارجین یک گزینه سرمایه گذاریه که به سرمایهگذاران این امکان رو میده که با استفاده از سرمایه خود به عنوان وثیقه برای دریافت وام، سرمایه خودشون رو افزایش بدن. این وام به وثیقه (یا همان «مارجین») اونها اضافه میشه و به اونها این امکان رو میده که مبلغ بیشتری سرمایهگذاری کنند.
این نوع سرمایه گذاری ریسک بیشتری نسبت به انواع دیگه داره و همه چیز بسیار سریعتر اتفاق میفته. بنابراین ممکنه شما در همون روز سهام خرید و فروش کنید و از نوسانات بازار بهرهبرداری کنید، نه اینکه اونها رو برای سالها مانند سهام و اوراق قرضه نگه دارین.
سوالات متداول
از نظر فنی، هر کسی که بتونه یک حساب مارجین باز کنه، میتونه معاملات مارجین انجام بده. شما باید حداقل سرمایه مورد نیاز برای حساب رو داشته باشین، اما غیر از چند فرم اداری، چیزی بیشتر برای باز کردن حساب لازم نیست.
نه. در دنیای سرمایه گذاری هیچ تضمینی وجود نداره. معاملات مارجین مزایا و ریسک هایی دارن که باید قبل از تصمیم گیری با بروکر خود درباره هر دو موضوع مشورت کنید.
علاوه بر نقدینگی، میتونین از ETF ها، سهام، صندوق های سرمایه گذاری مشترک و انواع مختلف اوراق قرضه به عنوان وثیقه استفاده کنید. نمیتونین از حق بیمه های annuity، گواهی نامه های سپرده، صندوق های بازار پول و برخی دیگه از انواع سرمایه گذاری ها استفاده کنید. اگه شک دارید، با بروکر خود مشورت کنید. اونها میتونن این موضوع رو برای شما روشن کنن.
اگه کال مارجین دریافت کنید، به این معناست که اوضاع طبق برنامه پیش نمیره و اگر میخواین همه موقعیت های باز خودتون رو حفظ کنید، باید پول یا سرمایه گذاری های واجد شرایط بیشتری به حساب خود واریز کنید. اگه این کار رو انجام ندین، بروکر شما میتونه موقعیت های باز شما رو بدون اجازه شما ببندد.
بلافاصله. بروکر شما انتظار داره که فوراً وثیقه کافی به حساب خود واریز کنید، وگرنه اقدام به بستن موقعیت های باز یا تصفیه حساب شما خواهد کرد.
نه. شما میتونین معاملات مارجین رو با چند هزار دلار شروع کنید. در واقع، اگه تازه کار هستید، بهتره از مقادیر کم شروع کنید و بعد از کسب دانش و تجربه، قبل از پذیرش ریسک های بیشتر اقدام کنید.
محاسبه گر های معاملات مارجین وجود دارن که میتونین سناریو های مختلف فرضی رو قبل از انجام معاملات یا سرمایه گذاری در حساب مارجین بررسی کنید. همچنین میتونین با بروکر خود صحبت کنید که قادر به ارائه مشاوره خواهد بود.
پیشنهاد ویژه برای شروع معاملهگری حرفهای
اگه تصمیم دارید وارد دنیای فارکس بشین یا به دنبال یک بروکر معتبر برای ارتقاء تجربه معاملاتیتون هستید، ما چند گزینه پیشنهادی برای شما داریم. این بروکرها از نظر کاربران ایرانی عملکرد مناسبی تابحال داشتن و با پشتیبانی قوی، امکانات متنوعی رو در اختیار معاملهگران قرار میدن: