نقدینگی یا لیکوئیدیتی (liquidity) توانایی خرید یا فروش یک دارایی به سرعت و بدون تغییر قیمت قابل توجهه. هر چه نقدینگی یا نقدشوندگی بیشتر باشه، معامله گر آسونتر و سریعتر میتونه معاملات رو با قیمت مورد نظر انجام بده. با حضور تعداد زیادی از خریداران و فروشندگان در بازار، معاملات فعال و اسپرد محدود تضمین میشه.
اگه اهل معاملات روزانه، خرید و فروش سهام یا حتی ترید در بازار فارکس باشی، بدون شک باید بدونی لیکوئیدیتی یا همون نقدشوندگی دقیقاً چیه و چرا اینقدر مهمه. چون وقتی این مفهوم رو درست درک کنی، میتونی تصمیمهای دقیقتری بگیری و در نتیجه سود بیشتری هم به جیب بزنی.
در این مقاله از بروکرینو، قراره خیلی راحت و خودمونی برات توضیح بدیم که لیکوئیدیتی یعنی چی، چرا اهمیت داره، و چه عواملی روی نقدشوندگی بازار تأثیر میذارن.
اگه به معاملات روزانه، معاملات سهام و یا معاملات فارکس علاقهمند باشید، درک مفهوم لیکوئیدیتی میتونه به شما کمک کنه تا سود بیشتری کسب کنین. در این مقاله از بروکرینو درباره اهمیت نقدشوندگی و جنبههای مختلفی که بر نقدینگی بازار تأثیر میذاره، بحث خواهیم کرد. برای انجام معاملات آگاهانه و دقیق، همه مواردی رو که در ادامه توضیح دادیم، به دقت بخونین.
تعریف لیکوئیدیتی یا نقدینگی چیست؟
معنی و مفهوم نقدینگی یا لیکوئیدیتی یکسانه، اگرچه در زمینههای مختلف به طور متفاوتی تعریف شده! طبق تعریف، نقدینگی به عنوان درجه یا میزانی هست که میتونین یک دارایی خاص رو به سرعت با قیمتی که ارزش ذاتی دارایی رو توصیف میکنه، بخرین یا بفروشین. به زبان ساده، این نسبتها نشون میدن که چقدر راحت میتونی هر وقت لازم شد به سرمایهات دسترسی داشته باشی.
در دنیای تجارت، پول نقد به عنوان نقدشونده ترین دارایی شناخته میشه، چون میتونین اون رو خیلی راحت و سریع به داراییهای دیگه تبدیل کنین.
در حین تصمیمگیری برای سرمایهگذاری، ارزیابی نقدینگی میتونه به شما کمک زیادی کنه چراکه مستقیماً بر معاملات شما تأثیر میذاره. علاوه بر این، نقدینگی به شما این امکان رو میده تا تعیین کنین با چه سرعتی میتونین به بازاری که بهش علاقه دارین دسترسی داشته باشین و با معامله یک دارایی خاص چقدر سریع میتونین درآمد کسب کنین.
چرا نقدینگی در معاملات مهمه؟
نقدشوندگی در معاملات به دلایل مختلفی عامل مهمی به شمار میره. مهمترین جنبه اینه که تعیین میکنه یک سرمایهگذار تا چه اندازه سریع میتونه یک اوراق بهادار خاص رو بخره یا بفروشه. معمولاً بازارهای با نقدشوندگی بالا، به ندرت پرریسک تلقی میشن. در نتیجه، معاملهگران و سرمایهگذاران میتونن به راحتی طرف مقابلشون رو برای خرید یا فروش دارایی پیدا کنن. بنابراین، اگه شما یک معاملهگر یا سرمایهگذار باشید، در بازارهای دارای نقدشوندگی بالا میتونین بدون نیاز به کاهش قیمت دارایی یا موقعیت خود، به سرعت خریدار پیدا کنین. و اگه خریدار باشین، میتونین بدون مواجه شدن با افزایش قیمت، اوراق بهادار یا موقعیت مورد نظرتون رو سریعاً تهیه کنین.
جنبهی مهم دیگه که باید در مورد لیکوئیدیتی بازار به خاطر داشته باشین اینه که نقدشوندگی همواره ثابت نیست. نقدشوندگی هر پوزیشن معاملاتی به عوامل مختلفی بستگی داره، از جمله حجم معاملات و زمان انجام معامله. بهعنوان مثال، اگه در دورهی معاملاتی آسیایی اقدام به معامله روی جفت ارزهایی مانند پوند بریتانیا (GBP) کنین، متوجه خواهید شد که نقدشوندگی کمتری وجود داره. بنابراین، در نظر گرفتن نقدشوندگی بسیار مهمه، چرا که به شما کمک میکنه تا به اهداف سرمایه گذاری و مالی تون در سریع ترین زمان ممکن دست پیداکنین.
برخی از دلایلی که نشون میدن نقدشوندگی یا لیکوئیدیتی چطور به شما کمک میکنه در اینجا ذکر شدن:
- نقدشوندگی به طور قابل توجهی زمان بین قرار دادن یک پوزیشن برای فروش و پیدا کردن یک خریدار علاقه مند رو کاهش میده.
- اوراق بهادار و داراییهای با نقدشوندگی بالا، فرآیند فروش رو نسبت به پوزیشنهای با نقدشوندگی پایین، بسیار ساده تر میکنن، که این موضوع به ویژه در شرایط اضطراری و بحرانی بسیار مفیده.
- برخلاف پوزیشنهای با نقدشوندگی پایین، پوزیشن های با نقدشوندگی بالا معمولاً ارزش ذاتی بازار رو حفظ میکنن.
محاسبه سطح لیکوئیدیتی
برای تعیین سطح لیکوئیدیتی یا نقدینگی هر دارایی، از فرمولهای مختلف نسبت مالی برای محاسبه نسبت نقدشوندگی استفاده میشه. رایجترین فرمولهای نسبت که معاملهگران ازشون استفاده میکنن رو در اینجا به همراه مثال مورد بررسی قرار میدیم.
نسبت جاری (The Current Ratio)
نسبت جاری که به عنوان نسبت سرمایه در گردش هم شناخته میشه، نشون دهنده تعداد دفعاتیه که یک کسب و کار میتونه از داراییهای خودش برای پرداخت بدهیهای جاریاش استفاده کنه. این روش سادهترین روشیه که میتونه کمک زیادی به معاملهگران تازهکار و مبتدیان کنه، و به شکل زیر محاسبه میشه:
Current Ratio = (current assets of a business) / (current liabilities of a business)
مثال:
فرض کنید داراییهای جاری یک کسب و کار، شامل وجه نقد و موجودی کالا، برابر با ۱۵۰,۰۰۰ دلار آمریکا باشه. مجموع بدهیهای این کسب و کار نیز ۱۰۰,۰۰۰ دلار آمریکاست. در این صورت، نسبت جاری به شکل زیر محاسبه میشه:
Current Ratio = 150,000 US dollars / 100,000 US dollars = 1.5
نسبت آنی (Quick Ratio)
نسبت آنی که با نام آزمون اسیدی (Acid Test) هم شناخته میشه، روشی محافظه کارانهتر برای محاسبه لیکوئیدیتی (liquidity) هست. برخلاف نسبت جاری، در این نسبت موجودی کالا لحاظ نمیشه و فقط داراییهایی مانند اوراق بهادار قابل معامله، حسابهای دریافتنی و معادلهای نقدی در نظر گرفته میشن. فرمول محاسبه نسبت آنی به شکل زیر هست:
Quick Ratio = current assets of a business (except inventory) / (current liabilities of a business)
مثال:
فرض کنید بدهیهای جاری یک کسب و کار ۱۰۰,۰۰۰ دلار آمریکا و داراییهای جاری اون (به جز موجودی کالا) برابر با ۷۵,۰۰۰ دلار آمریکا باشه. در این صورت نسبت آنی به شکل زیر خواهد بود:
Capital Ratio = 75,000 US dollars / 100,000 US dollars = 0.75
این به این معناست که این کسب و کار برای پوشش تعهدات خودش، نیاز داره موجودی کالای خودش رو هم به فروش برسونه.
مثال نقدینگی در بازار فارکس
در بازار فارکس، مفهوم نقدینگی یا لیکوئیدیتی دقیقاً همون چیزیه که در سایر بازارها هم هست؛ یعنی توانایی خرید یا فروش یک جفت ارز مثل (EUR/USD) در هر لحظه بدون مشکل. جفتارزهایی که بیشتر معامله میشن، معمولاً نقدینگی بالایی دارن.
بنابراین طبیعیه که همه ی جفت ارزهای موجود در بازار فارکس نقدینگی یکسانی نداشته باشن. سطح نقدینگی جفت ارزها بسته به زمان و نوع جفت ارز تغییر میکنه. معمولاً هر چی از جفت ارزهای فرعی (Minor) به سمت جفت ارزهای اصلی (Major) حرکت کنیم، نقدینگی افزایش پیدا میکنه.
در ادامه برخی از جفت ارزهای مهم و اگزوتیک به همراه حجم معاملات روزانهشون آورده شده:
- EUR/USD: میانگین حجم معاملات روزانه – ۱.۱۷۳ تریلیون دلار
- USD/JPY: میانگین حجم معاملات روزانه – ۹۰۲ میلیارد دلار
- GBP/USD: میانگین حجم معاملات روزانه – ۴۷۰ میلیارد دلار
- USD/CHF: میانگین حجم معاملات روزانه – ۴۰۹ میلیارد دلار
- USD/CAD: میانگین حجم معاملات روزانه – ۲۷۵ میلیارد دلار
- AUD/USD: میانگین حجم معاملات روزانه – ۲۴۹ میلیارد دلار
- NZD/USD: میانگین حجم معاملات روزانه – ۲۲۹ میلیارد دلار
مثال:
فرض کنیم جفت ارز GBP/USD یکی از جفت ارزهای پرمعامله در بازار فارکس هست و میانگین حجم معاملات روزانه اون حدود ۴۷۰ میلیارد دلاره. این یعنی نقدینگی بالایی داره.
اما اگه این جفت ارز رو باUSD/JPY مقایسه کنیم، متوجه میشیم که نقدینگی GBP/USD کمتر از USD/JPY هست.
جالبه بدونید که حتی GBP/USD هم به اندازه EUR/USD نقدینگی نداره، چون EUR/USD با بیش از ۱ تریلیون دلار معامله در روز، نقدشونده ترین جفت ارز در کل دنیاست.
به زبان ساده، هرچه جفت ارز محبوبتر و حجم معاملاتش بیشتر باشه، خرید و فروشش راحت تر و سریعتر انجام میشه که این یعنی نقدینگی و لیکوئیدیتی بالاتر.
عوامل مؤثر بر لیکوئیدیتی بازار
لیکوئیدیتی هر دارایی بستگی به عوامل متعددی داره، از جمله نرخ بهره، قیمت فعلی، قوانین و مقررات بانکهای مرکزی، تعداد داراییهای در گردش و غیره. یکی دیگه از عوامل مهم، کلاس دارایی هست. به عنوان مثال، املاک و مستغلات نسبت به سهام نقدشوندگی کمتری دارن. علاوه بر این، نقدشوندگی سایر داراییها ازجمله کالاها و مشتقات معمولاً بستگی به تعداد بورسهایی داره که افراد برای معامله اونها استفاده میکنن.
به طور کلی، ابزارهایی که در بورسهای بزرگ و شناخته شده معامله میشن، نقدشوندگی بالاتری دارن. در حالی که ابزارهایی که در بازارهای کمتر توسعه یافته یا بازارهای کوچک تر معامله میشن، معمولاً نقدشوندگی کمتری دارن.
همچنین مهمه که توجه داشته باشیم لیکوئیدیتی یک بازار تحت تأثیر زمان روز هم قرار داره. به عنوان مثال، اگه قصد دارین جفت ارزهایی که شامل یورو (EUR) هستن رو در ساعات رسمی تمامی بورس های اروپایی معامله کنین، احتمالاً قیمت های خرید و فروش بهتری رو تجربه خواهید کرد. از طرف دیگه، اگه همون جفت ارز رو در ساعات معاملاتی آسیایی برنامه ریزی کنین، با نقدشوندگی کمتری مواجه خواهید شد.
به عنوان مثال، حجم کل معاملات سهام گوگل در تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۰ معادل ۱.۳ میلیون دلار آمریکا بود که به نظر مقدار زیادی میاد. اما در همان روز، حجم کل معاملات سهام تسلا موتورز معادل ۴۲ میلیون دلار آمریکا بود.
هر دو سهام بسیار نقدشونده هستن، اما سهام گوگل در اون روز نقدشوندگی کمتری نسبت به سهام تسلا موتورز نشون داد. همچنین مهمه که از معامله سهام هایی که حجم معاملات روزانه اونهادر ارقام دو یا سه رقمی هست، خودداری کنین؛ چون این سهامها معمولاً به عنوان سهامهای کم نقدشونده شناخته میشن.
بیشترین ابزارهای معاملاتی نقدشونده
اگه دنبال پُرنوسانترین و فعالترین ابزارها برای معامله هستی، خیلی مهمه که قبلش حسابی تحقیق کنی. عوامل زیادی هست که باید در نظر بگیری تا مطمئن بشی ابزاری که انتخاب میکنی واقعاً لیکوئیدیتی بالایی داره. اما برای راحتی کار تو، ما تحقیقات لازم رو انجام دادیم و فعالترین و نقدشوندهترین ابزارهای معاملاتی رو توی بازارهای مختلف انتخاب کردیم.
سهام آمریکا
جدول زیر رو با دقت نگاه کن؛ توش لیست نقدشوندهترین سهام آمریکایی رو گذاشتیم که میتونی برای معاملاتت روشون حساب کنی.
| ابزار معاملاتی | کد بورسی | حجم معاملات باز | صعودی | نزولی | کل معاملات |
| تسلا (Tesla Inc) | NASDAQ: TSLA | 10312 | 1039 | 533 | 138619 |
| اپل (Apple Inc) | NASDAQ: AAPL | 13634 | 697 | 137 | 85977 |
| آمازون (Amazon.com Inc.) | NASDAQ: AMZN | 9686 | 331 | 74 | 45219 |
| نیو (NIO Inc A ADR) | NYSE: NIO | 2380 | 1072 | 110 | 43438 |
| انویدیا (NVIDIA Corp) | NASDAQ: NVDA | 5394 | 669 | 124 | 24503 |
ETF
اگه به صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF) علاقه داری، میتونی از بین گزینههای زیر که نقدشوندگی خیلی بالایی دارن انتخاب کنی.
| ابزار معاملاتی | کد بورسی | حجم معاملات | صعودی | نزولی | کل معاملات |
| SPDR S&P 500 | NYSEARCA: SPY | 1451 | 113 | 42 | 8360 |
| Invesco QQQ Trust | NASDAQ: QQQ | 662 | 54 | 16 | 4952 |
| United States Oil | NYSE: USO | 316 | 13 | 3 | 3635 |
| ProShares UltraPro Short QQQ | NASDAQ: SQQQ | 341 | 45 | 15 | 2952 |
| ARK Innovation | NYSE: ARKK | 122 | 70 | 26 | 3009 |
فارکس
اینا پُرنقدینگیترین جفتارزها هستن که بر اساس عملکرد فعلیشون میتونی برای معاملاتت انتخاب کنی.
| ابزار معاملاتی | حجم معاملات باز | صعودی | نزولی | کل معاملات |
| EUR/USD | 203727 | 2857 | 2241 | 541043 |
| GBP/USD | 74918 | 1446 | 1047 | 264625 |
| USD/JPY | 57930 | 725 | 522 | 166981 |
| AUD/USD | 29833 | 493 | 410 | 92212 |
| USD/CAD | 27814 | 581 | 372 | 90863 |
ارزهای دیجیتال
جدول زیر رو نگاه کن؛ توش لیست نقدشوندهترین ارزهای دیجیتال همراه با جفتارزها و اطلاعات مهم دیگه آورده شده.
| کریپتوکارنسی | جفت ارز | قیمت | حجم معاملات | نقدشوندگی |
| بیت کوین | BTC/JPY | ۳۴,۴۱۱.۳۹ دلار | ۷۹.۶۲٪ | 394 |
| اتریوم | ETH/JPY | ۲,۱۱۳.۶۴ دلار | ۷.۳۹٪ | 290 |
| USD کوین | USDC/USD | ۱.۰۰ دلار | ۰.۵۴٪ | 440 |
| ریپل | XRP/JPY | ۰.۷۲۶۲ دلار | ۵.۰۷٪ | 232 |
| سلسیوس | CEL/USDC | ۶.۱۲ دلار | ۰.۴۵٪ | 190 |
کجا میتونی بازارهای پُرنقدشونده رو معامله کنی
یکی از مهمترین چیزهایی که میتونه تجربه معاملهگری شما رو بسازه یا خراب کنه، انتخاب بروکر آنلاین مناسبه. نه تنها باید مطمئن بشی بروکری انتخاب میکنی که کارمزد و هزینههای مناسبی داشته باشه، بلکه باید مطمئن بشی دسترسی به بازارهای بزرگ و معروف با ابزارهای پُرنقدشونده هم برات فراهم باشه.
فرایند پیدا کردن بروکر مناسب میتونه خیلی خستهکننده باشه. به همین دلیل ما بهترین بروکرهای آنلاین رو انتخاب کردیم؛ این بروکرها نه تنها برای دسترسی به بازار با ابزارهای پُرنقدشونده عالی هستن، بلکه رگوله و کاملاً قابل اعتماد هم هستن. علاوه بر این، میتونی ازشون برای معاملاتت استفاده کنی تا اهداف مالیت رو دنبال کنی، فرقی نمیکنه تجربه معاملهگریت چقدره.
علاوه بر بروکرهای آنلاین، ما یک صرافی آنلاین ارز دیجیتال هم انتخاب کردیم که میتونی برای معاملات کریپتوکارنسی ازش استفاده کنی.
| پلتفرم | محصولات ارائه شده | ارز پایه | حساب دموی آزمایشی | حداقل واریز | پلتفرمهای معاملاتی | کارمزد عدم فعالیت |
| آلپاری | فارکس، CFD | 3 | Checked | 30 دلار | MT4, MT5 | Checked |
| لایت فایننس | فارکس، CFD | 3 | Checked | MT4, MT5, WebTrader | ||
| آمارکتس | فارکس، CFD | 3 | Checked | |||
| فیبوگروپ | فارکس، CFD | 3 | Checked |
جمعبندی
همونطور که دیدی، لیکوئیدیتی یکی از مهمترین مفاهیم مالیه که میتونه تجربه معاملهگری تو رو بسازه یا خراب کنه. نقدشوندگی نقش حیاتی تو ثبات بازارهای مالی امروزی داره. درستِ که اهمیت لیکوئیدیتی مخصوصاً برای معاملهگرهایی با حجم معاملات بزرگ و حسابهای بزرگ بیشتره، ولی حتی اگه تازهکار باشی، بهتره روی ابزارهای پُرنقدشونده سرمایهگذاری کنی تا بتونی خیلی سریع با حجمهای بزرگ معامله رو شروع کنی.
امیدواریم این راهنما بهت کمک کنه تا نقدشوندگی رو بهتر درک کنی و با اعتماد به نفس بیشتری معاملاتت رو پیش ببری.
سوالات متداول
پیشنهاد ویژه برای شروع معاملهگری حرفهای
اگه تصمیم دارید وارد دنیای فارکس بشین یا به دنبال یک بروکر معتبر برای ارتقاء تجربه معاملاتیتون هستید، ما چند گزینه پیشنهادی برای شما داریم. این بروکرها از نظر کاربران ایرانی عملکرد مناسبی تابحال داشتن و با پشتیبانی قوی، امکانات متنوعی رو در اختیار معاملهگران قرار میدن:
